نکات حقوقی

برای گرفتن مهریه از کجا باید شروع کنیم؟⭐【سال1403】⚖️

یکی از حقوق زن در زندگی مشترک، مهریه است. زوجه می تواند هر زمانی که بخواهد مهریه خود را مطالبه نماید و زوج نیز موظف به پرداخت آن می باشد. اما برای گرفتن مهریه باید مراحل قانونی آن را طی نمود که در این مطلب از سایت وکیل چی به بررسی آن می پردازیم. در این مسیر لازم است با مهریه و انواع آن آشنا بود، همچنین می بایست نحوه گرفتن مهریه و مراحل آن را آموخت، با ما همراه باشید.

مهریه و انواع آن

مهریه، مهری است که زوج در هنگام عقد نکاح برای پرداخت به زوجه تعیین می کند. طبق قانون، مهریه زن عندالمطالبه است، به این معنی که وی می تواند در هر زمانی آن را مطالبه کند. مهریه، می تواند پول، طلا، ملک و یا هر چیزی دیگری باشد که مورد توافق طرفین قرار گرفته است. مواد 1078 تا 1101 از قانون مدنی کشور، به مقررات مهریه اشاره نموده است. مهریه دارای انواع مختلفی است که عبارتند از:

  • مهرالمسمی: مهرالمسمی به مهریه ای گفته می شود که در عقد ازدواج توسط زوجین و یا فردی که زوجین انتخاب کرده اند، تعیین شده است. این نوع مهریه می تواند ملک، زمین، خانه و اتومبیل باشد، یا می تواند منفعت باشد مانند اجاره بهای خانه و یا می تواند تعلیم یک هنر و توانایی مانند آموزش زبان خارجی یا هنری خاص باشد.
  • مهرالمثل: مطابق ماده 1091 قانون مدنی، برای تعیین مهرالمثل باید حال زن از حیث شرافت خانوادگی و سایر وضعیت و صفات او در نظر گرفته شود. در واقع مهرالمثل، زمانی مطرح می شود که در عقد نکاح، مهریه ای تعیین نشده باشد و بر اساس عرف و اقتضای زمان و مکان،مهریه ای برای زوجه مشخص گردد.
  • مهرالمتعه: در صورتی که طلاق، قبل از تعیین مهریه و نزدیکی اتفاق بیفتد، مهریه زن مهرالمتعه خواهد بود. به عبارتی دیگر اگر مهریه تعیین نشده باشد و نزدیکی هم اتفاق نیفتاده باشد، مهریه، مهرالمتعه خواهد بود اما اگر نزدیکی رخ داده باشد، مهریه، مهرالمثل می باشد.
مهریه و انواع آن

نحوه گرفتن مهریه

از لحظه ای که عقد نکاح جاری می شود، زن مالک مهریه خواهد بود. در صورتی که مهریه مال مشخصی باشد، آن مال به زن تعلق دارد و در صورتی که وجه نقد، طلا و یا غیره باشد، به عنوان بدهکاری مرد به زن محسوب می گردد. بنابراین زن می تواند در هر زمانی حق خود را مطالبه نماید، وی همچنین می تواند تا زمان پرداخت مهریه از انجام وظایف خود در قبال همسر خودداری نماید.

اما هنگامی که زن تصمیم به گرفتن مهریه بگیرد، می تواند از طریق روش های مختلف اقدام نماید. دو روش برای دریافت مهریه وجود دارد، یکی مراجعه به دادگاه و دیگری از طریق اداره اجرای ثبت می باشد.

مراجعه به دادگاه: در این روش زوجه به دادگاه مراجعه نموده و دادخواست خود را مبنی بر مطالبه مهریه ارائه می نماید. از آن جا که مهریه در سند ازدواج ثبت می گردد، این سند، مدرک دادخواست زن می باشد. دادگاه با تشکیل جلسات رسیدگی به دادخواست، باید زوج را ملزم به پرداخت مهریه نماید. در صورتی که مرد از پرداخت مهریه امتناع ورزد، دادگاه می تواند حکم توقیف اموال و سپس فروش آن ها را صادر نماید.

اجرای ثبت: سند ازدواج جزو اسناد رسمی محسوب می شود، به همین دلیل، احکام مربوط به این اسناد بدون نیاز به حکم مراجع قضایی، لازم الاجرا می باشد. از این رو، زوجه می تواند برای دریافت مهریه خود از طریق اجرای ثبت اقدام نماید.

مراحل دریافت مهریه

همان طور که اشاره شد، برای دریافت مهریه، در مرحله اول زوجه باید از طریق دادگاه و یا اجرای ثبت، دادخواست خود را برای دریافت مهریه ثبت نماید. پس از آن باید منتظر برگزاری جلسات دادگاه و اطلاع رسانی دادگاه و یا اجرای ثبت باشد. پس از انجام این مراحل، قانون، زوج را ملزم به پرداخت مهریه می نماید. در واقع دادگاه مهلت مشخصی را برای زوج تعیین می نماید تا در زمان مشخص، مهریه همسر خود را پرداخت نماید.

در صورت عدم پرداخت، زوجه می تواند، دادخواست توقیف اموال زوج را به دادگاه ارائه نماید. سپس، اموال زوج توقیف می گردد تا وی مهریه را بپردازد، در صورتی که باز هم مرد از پرداخت مهریه خودداری نماید، دادگاه حکم فروش اموال زوج را صادر می نماید. سپس از محل فروش اموال زوج، مهریه زوجه پرداخت می گردد.

البته ممکن است زوج درخواست اعسار را به دادگاه ارائه نماید. این موضوع به این معنی است که مرد اعلام می دارد توانایی مالی برای پرداخت مهریه زوجه را ندارد. عدم توانایی مالی مرد باید به دادگاه اثبات گردد، از طرف مقابل، زوجه نیز می تواند برای اثبات توانایی مالی مرد تلاش کند. اگر عدم توانایی مالی مرد اثبات شود، دادگاه با توجه به میزان درآمد و هزینه های زوج، مهریه را تقسیط می نماید.

مراحل دریافت مهریه

شرایط گرفتن مهریه

با توجه به این که مهریه جزو حقوق زن می باشد، پس از عقد نکاح می تواند آن را دریافت کند. اما شرایطی خاصی برای دریافت مهریه وجود دارد که در این قسمت از مقاله به بررسی آن ها می پردازیم.

اولین شرط تعلق گرفتن مهریه به زوجه، اجرای عقد نکاح می باشد. در واقع می توان گفت، زوجه تنها در شرایطی می تواند از زوج مهریه دریافت نماید که عقد و ازدواج آن ها به صورت شرعی و قانونی انجام شده و این ازدواج در دفاتر اسناد رسمی ثبت شده باشد. حق مهریه پس از انجام ازدواج به زن تعلق گرفته و پرداخت آن به عهده مرد می باشد. بدون انجام ازدواج، حقی وجود ندارد که زوجه بخواهد آن را مطالبه نماید.

تمکین عام زن هم از دیگر شرایط دریافت مهریه می باشد. پس از ازدواج، زن باید از همسر خود هم به شکل عام و هم به شکل خاص تمکین نماید. تمکین عام به معنی اطاعت زن از شوهر در امورات خانوادگی می باشد. تمکین خاص هم به اطاعت از شوهر در موارد خاص و روابط زناشویی گفته می شود. در صورتی که زن به صورت عام از همسر خود تمکین نکند و این موضوع در محاکم قضایی به اثبات برسد، برای دریافت مهریه خود به صورت تمام و کمال دچار مشکل خواهد شد.

عدم بذل مهریه هم از دیگر شرایطی است که باید برای دریافت مهریه وجود داشته باشد. این موضوع به این معنی است که زوجه، قبلا مهریه خود را به همسر نبخشیده باشد. در صورت بذل مهریه، زوجه، حقی برای دریافت مهریه نخواهد داشت. البته بخشیدن مهریه باید به صورت رسمی ثبت شده باشد و بیان این موضوع به صورت شفاهی، سبب محرومیت وی از این حق نمی گردد.

گرفتن مهریه در دادخواست طلاق از طرف زن

برخی بر این باورند که اگر دادخواست طلاق از طرف زن صورت بگیرد، مهریه به وی تعلق نمی گیرد. این باور، غلط است، زیرا فرآیند طلاق و مهریه دو موضوع کاملا جدا هستند. زوجه می تواند حتی بدون درخواست طلاق هم مهریه خود را مطالبه نموده و از طریق روش های مختلف، آن را دریافت نماید.

در قوانین کشور ما، حق طلاق با مرد است، یعنی مرد می تواند با دلیل و یا حتی بدون دلیل، اقدام به طلاق همسر خود نماید. اما در صورتی که دلایل محکمه پسندی برای طلاق داشته باشد، می تواند نفقه و اجرت المثل همسر را نپردازد، اما مهریه را باید پرداخت نماید. در واقع می توان گفت، به جز بخشیدن مهریه توسط زوجه، هیچ راه دیگری برای نپرداختن مهریه وجود ندارد.

به دلیل این که زن حق طلاق ندارد، در صورتی که وی خواستار طلاق باشد، باید بتواند موارد خاصی را به دادگاه اثبات نماید تا بتواند طلاق بگیرد. به عنوان مثال، غیبت شوهر برای مدت طولانی یکی از مواردی است که اجازه طلاق را برای زن به همراه دارد. اگر زن بتواند عسر و حرج خود را در زندگی با زوج ثابت نماید، می تواند برای طلاق اقدام نماید. عسر و حرج، به این معنی است که زندگی با زوج، دشواری هایی را برای زوجه به همراه داشته باشد. یعنی زن بدون داشتن دلایل قانونی، نمی تواند از همسر خود جدا شود، اما این موضوع ارتباطی با مهریه او ندارد و وی می تواند حقوق خود را دریافت کند.

گرفتن مهریه در دادخواست طلاق از طرف زن

تاثیر حضور وکیل در پرونده دریافت مهریه

نمی توان تاثیرات مثبت حضور وکیل را در پرونده های مهریه نادیده گرفت. انجام اقدامات به موقع می تواند منجر به پرداخت مهریه توسط زوج گردد. ارائه دادخواست توقیف اموال باید در زمان درست انجام بگیرد، در غیر این صورت، ممکن است زوج اموال خود را به نام فرد دیگری انتقال داده و مانع از توقیف اموال گردد. در برخی از موارد، با ممنوع الخروج کردن زوج، می توان وی را برای پرداخت مهریه، تحت فشار قرار داد.

انجام کلیه این امورات نیاز به تخصص و آشنایی با روال کار پرونده خواهد داشت. یک وکیل مجرب با توجه به این که تعداد قابل قبولی از چنین پرونده هایی را وکالت نموده است، تجربه کافی را برای انجام امور دارد. اقدامات درست و به موقع وی، سبب احیای حقوق زوجه می گردد. البته ناگفته نماند، زوج نیز می تواند به مراجعه به وکیل و کمک گرفتن از او، از صدور حکم توقیف اموال جلوگیری نماید.

زوج می تواند با کمک بهترین وکیل مهریه در تهران، عدم توانایی مالی خود را اثبات نماید و بتواند دادگاه را مجاب به صدور حکم اعسار نماید. در چنین شرایطی با پرداخت اقساطی مهریه، از مراحل بعدی مانند توقیف اموال و ممنوع الخروج شدن جلوگیری نماید.

حکم جلب زوج برای گرفتن مهریه

یکی دیگر از راه هایی که برای دریافت مهریه وجود دارد، گرفتن حکم جلب زوج می باشد. در صورتی که زوجه دادخواست خود را برای گرفتن مهریه ارائه نماید و دادگاه زوج را ملزم به پرداخت آن نماید، اما وی از حکم دادگاه سر باز بزند، زوجه می تواند حکم جلب زوج را از دادگاه بگیرد. البته قوانین جدید مهریه، تا حدودی این موضوع را با چالش رو به رو کرده است.

 مطابق قانون جدید مهریه زوجه تا 110 سکه و یا ارزش معادل آن عندالمطالبه می باشد و برای مبالغ بیشتر مهریه، عندالاستطاعه می باشد. برخی گمان می کنند که با این قوانین جدید، نمی توان حکم جلب زوج را دریافت کرد. این قانون می گوید برای مهریه های تا 110 سکه، در صورت عدم پرداخت توسط زوج، می توان حکم جلب وی را دریافت کرد. اما برای مهریه های بالاتر، حکم جلب صادر نمی گردد و در صورت استطاعت مالی زوج، مهریه وی باید پرداخت شود.

از طریق اجرای حکم جلب، زوج تا حدودی برای پرداخت مهریه، تحت فشار قرار می گیرد و کمتر از پرداخت آن امتناع می ورزد. اما این حکم برای مهریه های عندالمطالبه و نه عندالاستطاعه، قابل صدور و اجرا است.

حکم جلب زوج برای گرفتن مهریه

نکات مهم در خصوص دریافت مهریه

در هنگام دریافت مهریه باید به نکات بسیاری توجه کرد که در متن مقاله به برخی از آن ها اشاره شد. حتما توجه شود که در سند ازدواج، مهریه به چه صورت قید می گردد، زیرا دریافت مهریه، با توجه به همین مدرک و سند انجام می شود. در صورتی که در قباله ازدواج، مهریه را عندالمطالبه ذکر کرده باشند، زوجه می تواند در هر زمان و مکانی، مهریه خود را طلب نماید.

اما در صورتی که در سند ازدواج، قید شده باشد که مهریه عندالاستطاعه می باشد، تنها در صورت توانایی مالی زوج، زوجه می توان مهریه خود را دریافت کند. وجود سند ازدواج برای دریافت مهریه ضروری است و در صورتی که این سند در دست نباشد، می توان با مراجعه به دفترخانه ای که عقد در آن صورت گرفته است؛ مدارک لازم را دریافت نمود.

کلام آخر

مهریه یکی از حقوق زن در زندگی مشترک می باشد که می تواند آن را از همسر خود طلب نماید. برای گرفتن مهریه، باید مراحل معینی طی شود که در اولین گام باید با مراجعه به دادگاه و یا اجرای ثبت، دادخواست خود را مطرح نمود. در صورت عدم پرداخت مهریه توسط زوج، زوجه می تواند حکم جلب؛ حکم توقیف اموال و یا ممنوع الخروج کردن همسر را دریافت کند و از این طرق وی را تحت فشار قرار دهد. شرایط مطالبه مهریه از جمله عقد ثبتی و محضری باید برای دریافت مهریه وجود داشته باشد. امیدواریم مطالب این مقاله برای شما عزیزان آموزنده و کاربردی بوده باشد. از همراهی شما با سایت وکیل چی سپاسگزاریم و منتظر کامنت های شما عزیزان هستیم. 

5/5 - (1 امتیاز)

سحر نیری

سحر نیری هستم. کارشناسی ارشد شیمی از دانشگاه رازی کرمانشاه. تاکنون با چندین سایت محتوانویسی همکاری داشتم و به دلیل علاقه ای که به مسائل حقوقی دارم؛ چند ماهی است که با مجله وکیل چی همکاری می کنم و از نویسندگی لذت می برم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار × 1 =

دکمه بازگشت به بالا