همان‌طور که می‌دانید هنرمندان هر جامعه، قشر خاصی از جامعه را تشکیل می‌دهند. شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد که مطالبی را در مورد زندگی و همچنین مشکلات حقوقی هنرمندان یا افراد مشهور خوانده‌ باشید. باید بدانید که در تمامی کشورها برای رسیدگی به مشکلات بین هنرمندان باید به خانه سینما رجوع کرد، زیرا مشکلات و دعاوی هنرمندان با دیگر دعاوی، کمی فرق دارد. یعنی قراردادهایی که توسط هنرمندان در خانه سینما بسته می‌شود، یکسری تفاوت‌های کلی با دیگر قراردادهای شراکت دارد. ما در این مقاله می‌خواهیم به این موضوع بپردازیم. پس با ما همراه شوید تا در مورد وکیل هنری متخصص در پرونده‌ های هنرمندان به بحث بنشینیم.

به چه کسی هنرمند گفته می‌ شود؟

در ابتدا به تعریف هنرمند می‌پردازیم. هنرمند کسی است که با نبوغ ذاتی و یا اکتسابی خود، اثری هنری را به وجود می‌آورد. هنرهایی مانند: نوشتن نمایش‌نامه، نقاشی، بازیگری، آثار معماری، صنعت‌گری و یا هر اثر هنری دیگر.

باید بدانید که معمولا تمامی مباحث هنرمندان در مورد دعاوی مالکیت فکری است. برای مثال یکی از معروف‌ترین دعواهای تاریخ برمی‌گردد به زمانی که والتر دیزنی صاحب کمپانی دیزنی، انیمیشن و کارتون میکی موس را ساخت و شخص دیگری ادعا کرد که ایده عروسک میکی موس از ابتدا متعلق به وی بوده است. زیرا اعتبار اولیه دیزنی که در حال حاضر بیشترین انیمیشن‌های جهان را می‌سازد، در ابتدا از این موش بامزه و دوست داشتنی شروع شد؛ و اگر اثبات می‌شد که عروسک میکی موس ساخت والتر دیزنی نیست، در آن صورت تجارت و کمپانی به آن بزرگی با شکست رو به رو می‌شد و به سرعت سقوط می‌کرد.

وکیل هنری متخصص در پرونده ‌های هنرمندان کیست؟

باید بگوییم که در ایران قوانین مربوط به وکالت پرونده‌های تمامی افراد جامعه بر عهده‌ی اشخاصی است که در دادگاه به عنوان وکیل دادگستری تعیین و انتخاب شده‌اند، مانند: وکیل پایه یک دادگستری ، وکیل پایه دو دادگستری، کارآموز وکالت، وکیل اتفاقی، وکیل و کارگشای دادگستری.

مهم‌ترین مهارت‌های یک وکیل شامل: مهارت ارتباط مؤثر، مهارت قضاوت، مهارت تحلیل، مهارت تحقیق و پژوهش، مهارت مردم‌شناسی، مهارت تاب‌آوری، مهارت خلاقیت است. اگر یک وکیل تمامی این مهارت‌ها را دارا باشد، می‌توان گفت که وی یک وکیل حرفه‌ای است. همچنین طرز رفتار یک وکیل بیانگر ویژگی‌ها و مهارت وی است.

وظایف وکیل هنری چیست؟

مهم است بدانید که برای پرونده‌های هنرمندان بهتر است همیشه به یک وکیل دعاوی هنری مراجعه کرد. همچنین هنرمندان و تمامی اعضا سینما برای رسیدگی به اختلافات و پرونده‌های خود باید به خانه سینما رجوع کنند. خانه سینما یک تشکل صنفی برای رسیدگی به اختلافات و دعاوی بین تمامی اعضای سینما است.

همان‌طور که قبلا گفتیم در صنعت هنر و سینما مالکیت فکری موضوع بسیار بزرگ، مهم و حیاتی است. یکی از موضوعات دزدی طرح و ایده است. مانند میکی موس در والتر دیزنی که مثال زدیم. یا مثلا ادعا شود که کارگردانی برای فیلم معروف خود فیلم‌نامه‌ را از جای دیگری سرقت کرده است و فیلم‌نامه از شخص دیگری بوده است. بنابراین دزدی طرح و ایده یک نمونه از مالکیت فکری در هنر سینما است؛ و خانه سینما بین طرفین دعوا داوری می‌کند.

همان‌طور که مشخص است روند داوری در خانه سینما کاملا با روند داوری در دادگاه‌های عمومی فرق دارد و باید بدانید که داوری در خانه سینما بر اساس قوانین نوشته شده در اساس‌نامه است. بنابراین زمانی که شخص هنرمندی با این مشکل رو به رو می‌شود، بهتر است با یک وکیل حقوقی خوب و کار بلد که به قوانین خانه سینما آشنایی دارد، مشورت کند.

همان‌طور که گفتیم بیشتر وکلای کانون وکلا از قوانین و ساز و کارهای رسیدگی به پرونده‌ های هنرمندان اطلاعات کافی ندارند. برای این گونه پرونده‌ها می‌توانید با وکلای خبره ما در این زمینه مشورت کنید.

  • یک وکیل خوب باید همیشه به روز باشد.
  • یک وکیل خوب باید همیشه و در همه حال امین و امانت دار موکل خود باشد.
  • یک وکیل خوب نباید دروغ بگوید و یا بلوف بزند.
  • معمولا یک وکیل خوب همیشه بهترین و کم هزینه‌ترین و سریع‌ترین راه حل را ارائه میکند.
  • یک وکیل خوب همیشه از تجربه‌ی دیگران برای کمک به قاضی پرونده استفاده می‌کند تا ابهامات پرونده روشن شود.
  • یک وکیل خوب باید همیشه برخوردی محترمانه با قاضی داشته باشد.
  • همیشه یک وکیل خوب دارای یک یا چند نوع تخصص است.
  • یک وکیل خوب همیشه باید روابط عمومی قوی و قلمی سنگین و فن بیان خوبی داشته باشد.


بیشتر بدانیم: محاسبه حق الوکاله وکیل در سال جدید


همان‌گونه که میدانیم تمامی وکلا می‌توانند به هر گونه از پرونده‌های تخصصی و غیر تخصصی رسیدگی کنند. ولی برای رسیدگی به پرونده‌های هنرمندان باید وکیل هنری را انتخاب کرد که از نظر رتبه و سابقه بالا باشد و در مورد قوانین و جرایم مرتبط با هنرمندان به اندازه کافی اطلاعات داشته باشد.

حقوق هنرمندان

همان‌طور که گفتیم کسی که اثری را پدید می‌آورد هنرمند تلقی می‌شود. حال تمامی حقوق انحصاری آن اثر از جمله حقوق معنوی، نشر و پخش اثر از آن هنرمند است و این حق شامل زمان و مکان خاصی نیست و همیشگی است. فقط در بعضی مواقع امکان دارد که هنرمند اثر هنری خود را واگذار کند. و هر زمانی که شخصی از اثر هنری نوشتاری استفاده کرد باید تمامی قوانین آن را اجرا کند و همچنین باید منبع و ماخذ آن اثر را ذکر کند.

زمانی که طبق قرارداد حقوق مادی اثر به شخص ثالثی واگذار شود، این اثر به مدت سی سال متعلق به سفارش دهنده است، و بعد از آن متعلق به خود هنرمند یا ورثه وی است. همچنین اگر اثر هنری موفق به دریافت جایزه شود، این جایزه متعلق به خود هنرمند است و سفارش دهنده از این جایزه سودی نمی‌برد.

حقوق هنرمندان بعد از مرگ

مسائل مربوط به حقوق مادی و معنوی اثر معمولا یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های هنرمندان است.

باید گفت که برای حقوق هنرمندان بعد از مرگ نیز، قوانین ارث وجود دارد. ولی باید به دو نکته توجه داشت:

  • اگر هنرمندی قبل از فوت خود وصیت نوشته باشد و وارث خود را انتخاب کرده باشد، در این صورت پس از فوت هنرمند، حقوق معنوی وی به طور قهری انتقال پیدا می‌کند. ولی اگر هنرمند خود وصیتی ننوشته باشد و یا اینکه وارثی نداشته باشد، حقوق معنوی وی متعلق به حکومت است و مانند همان قواعد عمومی ارث است.
  • همچنین حقوق مادی هنرمند بعد از مرگش به مدت 30 سال برای ورثه خود است؛ و بعد از تمام شدن این زمان، این حقوق در دست وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.

باید بدانید که طبق قانون، هر کس که به صورت غیر مجاز و یا از راه حیله و تقلب، از آثار هنری غیر به نام خود استفاده نماید و یا انتشار دهد، به حبس تعزیری و جزای نقدی و همچنین جبران خسارت وارده، محکوم خواهد شد و شاکی خصوصی، حق دارد از دادگاه درخواست نماید تا مفاد حکم محکومیت متهم، در یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار درج شود.

جرایم هنرمندان

باید بدانید که دیگر جرایم هنرمندان مانند تصادف در صحنه بازیگری که منجر به فوت یا جرح شود، مانند جرایم دیگر افراد است و هیچ فرقی بین مجازات وی با دیگران نیست. همچنین اگر هنگام انجام کار مرتکب هدر رفتن یا اتلاف مال دیگری شود، خود هنرمند مسئول است و باید خسارت وارده را بپردازد. همچنین اگر هنرمند خود را بیمه مسئولیت کرده باشد و خسارت وارده در چهارچوب قرارداد بیمه باشد، شرکت بیمه موظف است آن را پرداخت کند.