همانطور که در دعوی حقوقی برای ثبت دعوی باید برگه دادخواست تکمیل شود برای ثبت دعوی کیفری نیز باید برگه شکواییه را کامل کرد.اولین مرحله برای ثبت شکایت کیفری تنظیم شکواییه می باشد که در حال حاضر ثبت شکواییه در دفتر خدمات قضایی انجام میشود.شکواییه یک فرم مخصوص است و فردی که از وقوع جرم آسیب و صدمه می بیند برای پیگیری جرم و جبران خسارتی که در صورت وقوع یک عمل مجرمانه به او وارد شده است به دفتر خدمات قضایی مراجعه نموده و اقدام به تقدیم شکواییه می نماید.

شکوائیه چگونه تنظیم می شود؟

ماده 68 قانون آیین دادرسی کیفری شرایط شکلی شکایت نامه و نحوه تنظیم آن مشخص کرده است . بر اساس این ماده، اگر قصد داشته باشیم شکایت خود را در برگه شکوائیه ثبت کنیم، باید مواردی جهت ثبت شکایت در فرم مورد نظر توسط شاکی قید شود، اما اگر شکایت در یک برگه معمولی ثبت شود باید نکات زیر در آن منظور شود. این موارد عبارت اند از:

  • نام و نام خانوادگی، نام پدر، سن، شغل، میزان تحصیلات، وضعیت تاهل، تابعیت، مذهب، شماره شناسنامه، شماره ملی، نشانی دقیق و در صورت امکان نشانی پیام نگار، شماره تلفن ثابت و همراه و کدپستی شاکی
  • موضوع شکایت ، تاریخ و محل وقوع جرم
  • ضرر و زیان وارده به مدعی و مورد مطالبه وی
  • ادله وقوع جرم، اسامی، مشخصات و نشانی شهود و مطلعان در صورت امکان
  • مشخصات و نشانی مشتکی عنه یا مظنون در صورت امکان


شرایط تنظیم شکوایه چیست؟

تنظیم شکوائیه باید نکات و شرایط زیر را دارا باشد که عبارتند از :

  1. داشتن اهلیت: در جرایمی که تعقیب آن منوط به شکایت شخص زیان دیده از جرم است، شخص باید اهلیت داشته باشد . اهلیت در قانون جمهوری اسلامی ایران داشتن سن لازم می باشد که در دختران سن ۹ سالگی و در پسران سن ۱۵ سالگی می باشد، با این حال معمولا رویه عملی دادگاه سن ۱۸ سالگی است. در صورتی که فرد هنوز به سن لازم نرسیده باشد باید ولی یا قیم فرد نسبت به شکایت اقدام کند.
  2. شکایت شاکی: جرایمی هست که تنها با شکایت شاکی قابل پیگیری می باشد و فاقد جنبه های عمومی هستند مانند جرایم افترا، توهین و فحاشی و … در این مسائل بلافاصله پس از تقدیم شکوائیه به دادسرا موضوع تعقیب و تحقیقات شروع می شود.
  3. اعلام و اخبار ضابتین دادگستری: در جرایم عمومی و غیر قابل گذشت با اعلام و گزارش ضابطین دادگستری تعقیب جرایم را دنبال می کند. قابل ذکر است که ضابطین قوه قضاییه در حال حاضر همان ماموران نیروی انتظامی می باشند. با این حال در برخی موارد نیروی مقاومت بسیج و سپاه پاسداران جمهوری اسلامی نیز به عنوان ضابطین دادگستری محسوب می شوند .
  4. اظهار و اقرار متهم :ماده ۱۶۴ قانون مجازات اسلامی مقرر کرده‌ است که “اقرار عبـــارت از اخبــار شخص به ارتکاب جرم، از جانب خود است” و در صورتی که قراین و مفادی بر خلاف اقرار در دست نباشد، نوبت به ادله دیگر نمی‌ر سد و وقوع جرم با اقرار متهم اثبات می ‌شود.
  5. جرایم مشهود: جرمی را مشهود گویند که در شُرف وقوع بوده و یا زمان اندکی از وقوع آن گذشته باشد، چنانکه آثار و ادلّه جرم، اثبات و اِنتساب آن را به فاعل ممکن نماید.